Blog
wiesława
65 obserwujących 468 notek 808921 odsłon
wiesława, 15 czerwca 2017 r.

Co wypada czynić i co wolno mówić polskiemu premierowi

1329 30 0 A A A

W tym roku minęło 95 lat od podpisania traktatu z Rapallo. W Niedzielę Wielkanocną 16 kwietnia 1922 r., w miejscowości uzdrowiskowej Rapallo w pobliżu Genui minister spraw zagranicznych Niemiec Walther Rathenau oraz rosyjski ludowy komisarz spraw zagranicznych Georgij Cziczerin podpisali traktat normalizujący dotychczasowe relacje obu krajów.

Wg prof. Lothara Ruehla istotą układu w Rapallo był polityczny pakt między Berlinem a Moskwą dotyczący podziału lub też wspólnego opanowania Europy, w każdym razie – wymierzony przeciw wspólnym sąsiadom i „porządkowi pokojowemu” wytworzonemu przez zwycięzców I wojny światowej w traktacie wersalskim z 1919 roku. (za J. Holzer, „Kompleks Rapallo – mit czy realna groźba?”) W wyniku traktatu wersalskiego Niemcy zostało obarczone odpowiedzialnością za wybuch wojny i obłożone olbrzymimi reparacjami. Ponadto utraciły 13% swojego europejskiego terytorium, w tym sporą część na rzecz dopiero co powstałej, pogardzanej Polski określanej jako państwo sezonowe (Saisonstaat Polen).

„W okresie przed dojściem Hitlera do władzy zarówno konserwatywna prawica, jak i komuniści, dostrzegali w Związku Radzieckim potencjalnego sojusznika w dziele obalenia wersalskiego ładu europejskiego” – wyjaśnia prof. Jerzy Holzer.

Porozumienie z Rapallo zakładało wzajemną rezygnację Niemiec i Rosji z wszelkich roszczeń oraz uregulowanie kwestii spornych wynikających z dopiero zakończonej wojny, a także przywrócenie stosunków dyplomatycznych. W Rapallo zostały zapoczątkowane tajne rozmowy między przedstawicielami Armii Czerwonej i Reichswehry. W lipcu 1922 roku do umowy dołączono tajny aneks o współpracy wojskowej, który otworzył Niemcom i Sowietom drogę do budowy militarnej potęgi, co miało ogromne konsekwencje nie tylko dla Polski, lecz także dla całej Europy.

Dla Rosji sowieckiej nawiązanie kontaktów z Niemcami stwarzało możliwości dostępu do nowoczesnych technologii przemysłowych Niemcy obiecali rozbudować sowiecki przemysł zbrojeniowy i udzielić Rosji na ten cel pożyczki w wysokości 35 milionów marek, w zamian za daleko idące ustępstwa polityczne oraz dostęp do rosyjskich surowców. Rosjanie udostępniali Reichswerze poligony nad Wołgą i Kamą. Niemcy mogli tam testować broń zakazaną traktatem wersalskim - szkolić swoich lotników i tworzyć kadrę wojsk pancernych.

Uczelnie wojskowe obydwu państw zaczęły się wymieniać wykładowcami - m.in. w niemieckich uczelniach wojskowych wykładali dowódcy radzieccy z wojny 1920 roku, jak Michaił Tuchaczewski, dowódca XIV Armii Hieronim Uborewicz i dowódca XV Armii, która szturmowała w sierpniu 1920 roku pozycje polskie na północ od Warszawy – August Kork. Z kolei ze strony niemieckiej rosyjskie kadry oficerskie szkolili Walther von Brauchitsch, Walter von Reichenau, Wilhelm List, Heinz Guderian. Generałowie Hans von Seeckt, Kurt von Schleicher, Werner von Blombeg, układali regulaminy dla Armii Czerwonej. Do wybuchu wojny w czerwcu 1941 roku Sowieci zdążyli także nauczyć Gestapo i SS m.in. jak organizować obozy koncentracyjne.

Możliwość omijania przez Niemcy postanowień traktatu wersalskiego zrodziła niebezpieczeństwo stworzenia nowego układu sił w Europie i niekorzystnie wpłynęła na geopolityczną sytuację Polski. Po zawarciu układu w Rapallo ówczesny szef sztabu Generalnego Reichswehry Hans von Seecht stwierdził, że Polska, „ten najmocniejszy filar traktatu wersalskiego, z pomocą Związku Radzieckiego zostanie wymazana z mapy Europy, Francja zostanie poważnie osłabiona, a Niemcy odzyskają granicę sprzed 1914 roku" (wg M. Kitchen).

Podpisanie traktatu w Rapallo pogorszyło i tak nieprzyjazne relacje francusko-niemieckie. Premier Raimond Poincare nie tylko skrytykował niemiecko-rosyjskie porozumienie, ale zapowiedział intensywniejsze działania zmierzające do zmuszenia Niemiec do spłaty reparacji. Z protestem wystąpiła także Wielka Brytania. Jednak zdaniem prof. Marka Kornata postrzeganie wersalskiego ładu we Francji w Wielkiej Brytanii było nieco inne: Wielka Brytania od początku zakładała możliwość pewnych jego modyfikacji, Francja gotowa była twardo bronić poczynionych w Wersalu ustaleń. Na przykład istnienie państwa polskiego było uważane w Paryżu za kwestię kluczową, a to właśnie Polska mogła się czuć najbardziej zagrożona zbliżeniem Niemiec i sowieckiej Rosji. Wątpliwości co do tego nie miał Józef Piłsudski. „Traktat z Rapallo powinien był zerwać resztę łusek z oczu. Istnieje rosyjsko-niemiecko-litewskie sprzysiężenie skierowane przeciw Polsce” – podkreślał już w czerwcu 1922 roku podczas posiedzenia Rady Gabinetowej. Układ w Rapallo nie odnosił się wprost do Rzeczypospolitej. Jednak po jego podpisaniu ani Sowieci, ani Niemcy nie byli zainteresowani normalizacją stosunków z Polską. Uważali ją po prostu za twór tymczasowy.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Najpopularniejsze notki

Ostatnie komentarze

  • Panie Paciepnik Ta dziennikarka nie oczernia pollkiego rządu. Ona oczernia Polaków en bloc,...
  • @giz 3miasto apele i oświadczenia jednak nie rozwiązują sprawy. Mnie nurtuje pytanie- co na to...
  • @ronson "po prostu media europejskie i amerykańskie są z reguły czerwone i zawsze będą...

Tagi

Tematy w dziale Polityka